Nestašica vode može biti problem i u Nemačkoj

Na Bodenskom jezeru se ponegde videlo dno, a saobraćaj na Rajni je već bio zakrčen. Proteklih godina, periodi suše su povremeno uzrokovali značajan pad vodostaja. Nestašica vode odavno više nije problem samo negde daleko, već se podjednako može javiti i u Nemačkoj – mada ne svuda i ne u svako doba.

Tokom godine, količina upotrebljivih podzemnih i površinskih voda – takozvana raspoloživa vodna ponuda – podleže snažnim vremenskim oscilacijama, kako navodi Savezna agencija za zaštitu životne sredine.

Prošle godine je padalo premalo kiše, naročito između februara i maja, dok je u julu padalo previše, prema Nemačkoj meteorološkoj službi (DWD).

Problem je manje apsolutna nestašica, a više to što voda često biva na pogrešnom mestu u pogrešno vreme. Oscilacije mogu imati neposredne posledice po biodiverzitet i ekosisteme, navodi organizacija za zaštitu prirode BUND.

"Ako reka, potok ili jezero presuše, čitave populacije riba, vodozemaca ili školjki mogu da uginu." S druge strane, ako odjednom padne previše kiše, zemlja ne može da upije velike količine vode. I to uprkos tome što biljkama zbog klimatskih promena treba više vode.

Uprkos oscilacijama u padavinama, u Nemačkoj do sada nije bilo opšteg vodnog stresa. To je situacija u kojoj nekoj regiji stoji na raspolaganju premalo upotrebljive slatke vode u odnosu na ono što je potrebno ljudima, poljoprivredi, industriji i prirodi.

Kritična granica je poslednji put prekoračena 2004. Prema najnovijim podacima iz 2022, godišnje zahvatanje vode iznosi oko 10,1 odsto raspoložive vodne ponude. Ostatak je na raspolaganju prirodi, kažu u Saveznoj agenciji za zaštitu životne sredine.

Međutim, već danas svaki drugi nemački okrug se suočava sa nestašicom – pre svega regije sa intenzivnom poljoprivredom, kako navodi BUND.

U delovima Donje Saksonije troši se velika količina podzemnih voda za stočarstvo, a u Brandenburgu i Saksoniji-Anhaltu vodostaj je primetno opao zbog navodnjavanja.

U Lužici, pored toga, površinska eksploatacija uglja uzrokuje posebno visok pritisak na podzemne vode.

Industrija troši velike količine vode pre svega duž Rajne u Severnoj Rajni-Vestfaliji i Rajnland-Pfalcu, naročito za hlađenje postrojenja.

Uloga poljoprivrede se različito ocenjuje. Nemački savez poljoprivrednika navodi da poljoprivreda, šumarstvo i ribarstvo koriste samo oko dva odsto ukupno raspoloživih količina vode.

Uglavnom se koristi kišnica koja ostaje u prirodnom ciklusu. Tako se, na primer, ono što su životinje popile ili biljke apsorbovale, vraća na poljoprivredne površine preko stajnjaka ili ostataka berbe.

BUND ukazuje i da više od 90 odsto nemačkih vodnih tela ne dostiže "dobro ekološko stanje". Otprilike na petini teritorije Nemačke podzemne vode su u lošem hemijskom stanju.

Uzroci su, između ostalog, pesticidi i previsoke vrednosti nitrata zbog đubrenja.

Suše, poplave i obilne kiše su i realne posledice klimatskih promena, i to i u Nemačkoj. Stručnjaci kažu da se takvi ekstremni vremenski događaji globalno sve češće dešavaju.

Svetski ekonomski forum je 2019. nestašicu vode proglasio najvećom opasnošću decenije.

"Posledice klimatskih promena će se najneposrednije i najakutnije osećati preko vode", navodi Globalni centar za adaptaciju, međunarodna organizacija koja se bavi mogućim prilagođavanjima na klimatske promene.